Nghị định 372/2025/NĐ-CP được Chính phủ ban hành, sửa đổi, bổ sung Nghị định 112/2021/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng (Luật 69/2020/QH14). Đây là cập nhật quan trọng nhất đối với doanh nghiệp hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài (XKLĐ) kể từ năm 2021. Bài viết phân tích bảy (7) thay đổi quan trọng, so sánh với điều khoản cũ, và tác động thực tiễn lên hoạt động của doanh nghiệp XKLĐ.
1. Bối cảnh ban hành Nghị định 372/2025/NĐ-CP
Sau hơn 4 năm thực hiện Nghị định 112/2021, thực tiễn cho thấy nhiều quy định không còn theo kịp tốc độ phát triển ngành XKLĐ: số lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài đạt 150.000 người/năm 2024, trong đó thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan chiếm hơn 85%. Một số bất cập:
- Mức ký quỹ và phí dịch vụ chưa phản ánh đúng chi phí thực tế từng thị trường.
- Thủ tục cấp đổi giấy phép, mở chi nhánh, đào tạo định hướng còn rườm rà.
- Cơ chế quản lý hợp đồng cung ứng lao động chưa rõ ràng giữa doanh nghiệp XKLĐ Việt Nam và bên nước ngoài.
- Chế tài xử phạt với hành vi thu phí trái phép, cho thuê giấy phép chưa đủ răn đe.
Nghị định 372/2025 ra đời nhằm khắc phục các bất cập này, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ XKLĐ trong bối cảnh các thị trường tiếp nhận lao động ngày càng siết quy định nhập cảnh và đào tạo nghề.
2. Bảy (7) thay đổi quan trọng nhất
Thay đổi 1 — Điều chỉnh điều kiện cấp Giấy phép hoạt động dịch vụ XKLĐ
Cũ (NĐ 112/2021): Vốn điều lệ tối thiểu 5 tỷ đồng, ký quỹ 2 tỷ đồng, có ít nhất 4 nhân sự chuyên trách.
Mới (NĐ 372/2025): Giữ vốn điều lệ 5 tỷ và ký quỹ 2 tỷ, nhưng bổ sung yêu cầu (i) báo cáo tài chính đã kiểm toán trong 2 năm gần nhất, (ii) không có khoản nợ thuế quá hạn 6 tháng, (iii) lãnh đạo doanh nghiệp không từng bị xử lý hành chính nặng về XKLĐ trong 3 năm gần nhất, (iv) nâng tiêu chuẩn nhân sự chuyên trách: chứng chỉ ngoại ngữ theo thị trường (N3 với Nhật, TOPIK 3 với Hàn) đối với tối thiểu 50% cán bộ nghiệp vụ.
Tác động: Các doanh nghiệp đang vận hành phải rà soát lại đội ngũ nhân sự, có thể cần tuyển bổ sung 1 – 2 vị trí chứng chỉ ngoại ngữ trong vòng 90 ngày.
Thay đổi 2 — Mở rộng cơ chế ký quỹ riêng cho chi nhánh
Cũ: Chi nhánh chỉ cần đăng ký với cơ quan quản lý, không yêu cầu ký quỹ riêng.
Mới: Mỗi chi nhánh có hoạt động đưa lao động đi làm việc tại nước ngoài phải ký quỹ bổ sung 500 triệu đồng/chi nhánh. Khoản này tách biệt với ký quỹ 2 tỷ của trụ sở chính.
Tác động: Doanh nghiệp đang vận hành 3 – 5 chi nhánh sẽ phát sinh chi phí 1,5 – 2,5 tỷ đồng ký quỹ bổ sung.
Thay đổi 3 — Quy định trần phí dịch vụ và phí môi giới
Cũ: Phí dịch vụ không quá 3 tháng lương tại nước tiếp nhận.
Mới: Phí dịch vụ không quá 1 tháng lương cho thị trường có Hiệp định lao động (Nhật, Hàn, Đài Loan), 2 tháng lương cho thị trường khác. Phí môi giới không được thu của người lao động đối với thị trường đã ký Hiệp định EPS hoặc thoả thuận tương đương.
Tác động: Doanh nghiệp tập trung Hàn (EPS) và Nhật bị giảm doanh thu đáng kể, cần đàm phán lại cơ chế phí với bên Đức/Nhật/Hàn.
Thay đổi 4 — Số hoá thủ tục hành chính
Mới: Toàn bộ thủ tục cấp, đổi, gia hạn giấy phép; báo cáo định kỳ; đăng ký hợp đồng cung ứng được nộp qua Cổng dịch vụ công của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội. Thời hạn xử lý hồ sơ rút từ 20 ngày xuống 15 ngày làm việc.
Tác động: Tiết kiệm thời gian, nhưng cần đầu tư hệ thống quản lý hồ sơ điện tử, chữ ký số tổ chức.
Thay đổi 5 — Tăng yêu cầu đào tạo định hướng
Cũ: Đào tạo định hướng tối thiểu 74 tiết.
Mới: Tăng lên tối thiểu 120 tiết cho Nhật, Hàn, Đức; tối thiểu 90 tiết cho thị trường khác. Bổ sung nội dung bắt buộc: (i) phòng chống mua bán người và lao động cưỡng bức, (ii) quyền lợi lao động theo pháp luật nước tiếp nhận, (iii) phòng tránh lừa đảo chuyển tiền, (iv) tài chính cá nhân và bảo hiểm.
Tác động: Chi phí đào tạo tăng ~30%, cần cập nhật giáo trình.
Thay đổi 6 — Thắt chặt quản lý hợp đồng cung ứng lao động với bên nước ngoài
Mới: Hợp đồng cung ứng bắt buộc có (i) thông tin pháp lý của doanh nghiệp tiếp nhận, (ii) bằng chứng năng lực sử dụng lao động nước ngoài (quota, giấy phép), (iii) cam kết bảo đảm chỗ ở, bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn, (iv) cơ chế giải quyết tranh chấp rõ ràng. Phải đăng ký với DOLAB trước khi triển khai.
Tác động: Doanh nghiệp cần rà soát toàn bộ hợp đồng cung ứng đang ký, gửi đăng ký lại với DOLAB.
Thay đổi 7 — Tăng mức xử phạt vi phạm hành chính
Cũ: Cao nhất 200 triệu/hành vi, đình chỉ tối đa 12 tháng.
Mới: Cao nhất 1 tỷ đồng/hành vi đối với pháp nhân. Đình chỉ giấy phép đến 24 tháng; thu hồi vĩnh viễn nếu tái phạm.
Tác động: Rủi ro tuân thủ cao hơn nhiều. Cần thiết lập hệ thống compliance nội bộ rõ ràng.
3. Roadmap tuân thủ 90 ngày cho doanh nghiệp XKLĐ
- Ngày 1 – 14: Đọc kỹ Nghị định 372/2025, lập gap analysis so với hệ thống hiện tại.
- Ngày 15 – 30: Rà soát nhân sự — bổ sung chứng chỉ ngoại ngữ. Tính toán nhu cầu ký quỹ bổ sung cho chi nhánh.
- Ngày 31 – 45: Cập nhật hợp đồng dịch vụ với người lao động (giảm phí), hợp đồng cung ứng với bên nước ngoài (bổ sung điều khoản bắt buộc).
- Ngày 46 – 60: Đăng ký lại hợp đồng cung ứng tại Cổng dịch vụ công DOLAB. Cập nhật giáo trình đào tạo định hướng.
- Ngày 61 – 75: Đầu tư hệ thống quản lý hồ sơ điện tử, chữ ký số. Triển khai chính sách compliance nội bộ.
- Ngày 76 – 90: Tự audit toàn bộ hồ sơ. Sẵn sàng cho đợt thanh tra đầu tiên theo cơ chế mới.
4. Bốn (4) lỗi phổ biến trong giai đoạn chuyển tiếp
Lỗi 1: Không cập nhật phí dịch vụ với người lao động — vẫn thu 3 tháng lương cho Nhật/Hàn, vi phạm Thay đổi 3.
Lỗi 2: Quên ký quỹ bổ sung cho chi nhánh — đình chỉ hoạt động chi nhánh.
Lỗi 3: Hợp đồng cung ứng cũ chưa đăng ký lại — bị xử phạt và đình chỉ hợp đồng.
Lỗi 4: Cho thuê / mượn giấy phép — NĐ 372/2025 nâng mức phạt lên 1 tỷ + thu hồi giấy phép vĩnh viễn nếu tái phạm.
5. HTIC hỗ trợ doanh nghiệp XKLĐ tuân thủ NĐ 372/2025
- Gap audit NĐ 372/2025: Đánh giá toàn bộ hệ thống pháp lý của doanh nghiệp đối chiếu Nghị định mới — gói trọn 25 triệu/lần.
- Rà soát & cập nhật hợp đồng: Hợp đồng dịch vụ với người lao động, hợp đồng cung ứng — 3 – 5 triệu/hợp đồng.
- Pháp chế thuê ngoài retainer: Hỗ trợ thường xuyên, audit định kỳ, đại diện khi có thanh tra — từ 12 triệu/tháng.
6. Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. NĐ 372/2025 có hiệu lực từ khi nào? Theo điều khoản chuyển tiếp nêu trong Nghị định, doanh nghiệp cần kiểm tra ngày hiệu lực cụ thể và lập kế hoạch tuân thủ trong vòng 90 ngày tiếp theo.
2. Doanh nghiệp đang vận hành 5 chi nhánh có cần ký quỹ 500 triệu/chi nhánh không? Có. Tổng ký quỹ bổ sung là 2,5 tỷ đồng cho 5 chi nhánh, cộng 2 tỷ tại trụ sở chính.
3. Mức phí dịch vụ "1 tháng lương" tính trên lương ghi trong hợp đồng hay lương thực nhận? Tính trên lương cơ bản theo hợp đồng đã ký với bên nước ngoài, không tính phụ cấp.
4. Đào tạo định hướng 120 tiết có thể đào tạo trực tuyến không? Được phép một phần lý thuyết qua trực tuyến (tối đa 40%). Thực hành ngôn ngữ và mô phỏng tình huống lao động phải đào tạo trực tiếp.
5. Hợp đồng cung ứng đang triển khai 2 năm có cần đăng ký lại không? Phải bổ sung phụ lục đáp ứng các nội dung mới và đăng ký lại với DOLAB trong thời hạn quy định trong điều khoản chuyển tiếp.
6. Mức phạt 1 tỷ áp dụng cho hành vi nào? Cho thuê / mượn giấy phép, thu phí trái phép cho thị trường EPS, đưa lao động đi mà không có hợp đồng cung ứng đăng ký, ngược đãi người lao động ở nước ngoài.
7. HTIC hỗ trợ thẩm định compliance bao lâu? Gap audit trọn gói 7 – 10 ngày làm việc; cập nhật hợp đồng 3 – 5 ngày/hợp đồng; gói retainer triển khai trong 24 giờ.
7. Liên hệ HTIC
Đọc thêm: Pillar Tư vấn pháp lý XKLĐ — Luật 69/2020 & 7 nghĩa vụ DN, Thủ tục xin Giấy phép XKLĐ 2026 — Hồ sơ, lệ phí, vốn 5 tỷ, Pillar Phòng pháp chế thuê ngoài — 5 lợi ích & cách chọn đối tác.
Liên hệ HTIC: 0379 044 299 — Email: contact@htic.com.vn — Văn phòng: Tầng 2, 79/6 Hoàng Văn Thái, P. Tân Mỹ (Quận 7 cũ), TP. Hồ Chí Minh.
Bài viết do đội ngũ luật sư HTIC Law Firm biên soạn, cập nhật tháng 5/2026. Nội dung tham khảo, không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý chính thức.
