TỪ 01/7/2026: LUẬT THUẾ TNCN MỚI — BIỂU THUẾ 5 BẬC, GIẢM TRỪ 15,5 TRIỆU/THÁNG, DOANH NGHIỆP CẦN CHUẨN BỊ NGAY
Tóm tắt: Từ ngày 01/7/2026, Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) sửa đổi chính thức có hiệu lực với hai thay đổi lớn: biểu thuế lũy tiến rút gọn từ 7 bậc xuống còn 5 bậc và mức giảm trừ gia cảnh nâng lên 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân, 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc. Doanh nghiệp chỉ còn khoảng 6 tuần để cập nhật phần mềm tính lương, ban hành quy chế nội bộ và đối chiếu hồ sơ người phụ thuộc của người lao động — nếu không, kỳ lương tháng 7/2026 sẽ phát sinh sai sót và rủi ro truy thu.
1. Nội dung thay đổi cốt lõi của Luật Thuế TNCN sửa đổi
Luật Thuế TNCN sửa đổi được Quốc hội thông qua trong Kỳ họp đầu năm 2026, có hiệu lực kể từ ngày 01/7/2026. Hai trụ cột thay đổi gồm:
- Biểu thuế lũy tiến từng phần giảm từ 7 bậc xuống 5 bậc: các mức thuế suất tương ứng là 5%, 10%, 20%, 30% và 35%. Mức 5% áp dụng cho thu nhập tính thuế đến 10 triệu đồng/tháng; mức cao nhất 35% áp dụng cho phần thu nhập vượt 100 triệu đồng/tháng. Khoảng cách giữa các bậc được nới rộng đáng kể, giảm áp lực thuế cho nhóm thu nhập trung bình.
- Nâng mức giảm trừ gia cảnh: Người nộp thuế được giảm trừ 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm), tăng 4,5 triệu so với mức cũ (11 triệu). Mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng, tăng 2,2 triệu so với mức 4,4 triệu trước đây.
- Quy định bổ sung về hộ kinh doanh: Cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở lên thuộc diện chịu thuế, đồng bộ với ngưỡng đăng ký thuế GTGT đang được điều chỉnh tại các văn bản hướng dẫn.
- Một số nội dung áp dụng sớm: Các quy định về thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú liên quan đến quyết toán thuế áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026, tức là từ ngày 01/01/2026.
2. Phân tích tác động đối với doanh nghiệp và người lao động
Với người lao động, mức giảm trừ mới đồng nghĩa cá nhân không có người phụ thuộc, thu nhập khoảng 17 triệu đồng/tháng (sau khi đã trừ bảo hiểm bắt buộc) sẽ được miễn thuế TNCN. Cá nhân có 1 người phụ thuộc, thu nhập đến khoảng 23–24 triệu đồng/tháng có thể không phát sinh thuế phải nộp. Đây là sự cải thiện đáng kể về thu nhập khả dụng cho nhóm lao động đang chịu áp lực chi phí sinh hoạt tại các đô thị lớn.
Đối với doanh nghiệp, tác động không chỉ dừng ở việc tính lương. Bộ phận nhân sự — kế toán phải cập nhật lại toàn bộ biểu thuế trong phần mềm lương, rà soát hồ sơ giảm trừ gia cảnh đã đăng ký, và điều chỉnh các thỏa thuận lương net (lương sau thuế) trong hợp đồng lao động. Đặc biệt, các doanh nghiệp FDI thường ký hợp đồng theo lương net với chuyên gia nước ngoài cần tính lại nghĩa vụ "gross-up" — vì mức thuế trên cùng một con số lương net sẽ thay đổi.
Trong khi đó, đối với nhóm thu nhập cao, mức thuế suất tối đa 35% được giữ nguyên nhưng bậc cao nhất nay chỉ áp dụng cho phần thu nhập vượt 100 triệu đồng/tháng (thay vì 80 triệu như biểu cũ), nên gánh nặng thuế cận biên cũng giảm.
3. Khuyến nghị 5 việc doanh nghiệp cần làm ngay trước 01/7/2026
Để kỳ lương tháng 7/2026 vận hành trơn tru và không phát sinh tranh chấp với người lao động hay rủi ro với cơ quan thuế, doanh nghiệp nên thực hiện ngay:
- ☐ Cập nhật phần mềm tính lương: làm việc với nhà cung cấp HRM/Payroll để cài đặt biểu thuế 5 bậc mới và mức giảm trừ 15,5 triệu — 6,2 triệu, có hiệu lực từ kỳ lương tháng 7/2026.
- ☐ Rà soát đăng ký người phụ thuộc: đối chiếu danh sách người phụ thuộc đã đăng ký với từng người lao động, yêu cầu bổ sung hồ sơ chứng minh (giấy khai sinh, sổ hộ khẩu/CCCD, giấy xác nhận trường học, giấy xác nhận đang nuôi dưỡng…) cho các trường hợp còn thiếu.
- ☐ Sửa đổi phụ lục hợp đồng lao động lương net: tính lại số tiền gross tương ứng theo biểu thuế mới, ký phụ lục với người lao động hoặc chuyên gia nước ngoài để minh bạch về quyền lợi.
- ☐ Truyền thông nội bộ: ban hành thông báo cho người lao động về thay đổi của Luật, ước tính sơ bộ phần thuế giảm để củng cố tinh thần và uy tín nhân sự.
- ☐ Lập kế hoạch quyết toán thuế 2026: do trong năm 2026 có hai biểu thuế cùng tồn tại (6 tháng đầu năm áp dụng biểu cũ, 6 tháng cuối năm áp dụng biểu mới), kế toán cần lên file theo dõi tách biệt và chuẩn bị phương án quyết toán đầu năm 2027.
Lời khuyên từ HTIC
Việc chuyển đổi biểu thuế TNCN giữa năm là tình huống đặc thù, dễ phát sinh tranh chấp lương — đặc biệt trong các doanh nghiệp có quy mô lao động lớn, có chuyên gia nước ngoài, hoặc đang trả lương theo gói net. Công ty Luật HTIC sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp: rà soát hợp đồng lao động và quy chế lương thưởng, soạn phụ lục hợp đồng, hỗ trợ đăng ký bổ sung người phụ thuộc và phối hợp cùng kế toán để xử lý các tình huống lương net — gross net trong giai đoạn chuyển tiếp.
Với các doanh nghiệp FDI Nhật Bản — Hàn Quốc, HTIC còn cung cấp dịch vụ tư vấn song ngữ và trao đổi trực tiếp với bộ phận HR tại trụ sở chính của tập đoàn để bảo đảm hiểu đúng nghĩa vụ thuế tại Việt Nam.
Căn cứ pháp lý: Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi 2026 (số 09/2026/QH16), có hiệu lực từ ngày 01/7/2026; Luật Thuế thu nhập cá nhân số 04/2007/QH12 (đã được sửa đổi, bổ sung); Nghị định 68/2026/NĐ-CP về chính sách thuế, quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh; các văn bản hướng dẫn thi hành của Bộ Tài chính.
HTIC tổng hợp — Cập nhật 20/05/2026
