Việt Nam đã thông qua Nghị quyết 107/2023/QH15 nhằm áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu đối với các công ty đa quốc gia. Chính sách này không chỉ mở ra những cơ hội mới mà còn đặt ra những thử thách quan trọng cho nền kinh tế và chính sách thuế của Việt Nam.
1. Hiểu thế nào là Thuế tối thiểu toàn cầu?
Thuế thu nhập doanh nghiệp tối thiểu toàn cầu (gọi tắt là Thuế tối thiểu toàn cầu) là một trong hai trụ cột chính của Chương trình hành động chống xói mòn cơ sở thuế và dịch chuyển lợi nhuận (Base erosion and profit shifting - BEPS) do Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) khởi xướng vào tháng 6/2013. Mức thuế tối thiểu toàn cầu được quy định là 15%, áp dụng đối với các công ty đa quốc gia có tổng doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 750 triệu EUR (800 triệu USD) trong ít nhất hai năm của bốn năm liền kề gần nhất.
2. Việt Nam có áp dụng Thuế tối thiểu toàn cầu không? Doanh nghiệp nào thì áp dụng Thuế tối thiểu toàn cầu?
Là thành viên của MLI từ tháng 2/2022, Việt Nam sẽ phải triển khai áp dụng cơ chế thuế tối thiểu toàn cầu trong thời gian tới. Khi có hiệu lực, thuế tối thiểu toàn cầu được nhận định sẽ mang lại cả những tác động tích cực và tiêu cực đối với nền kinh tế Việt Nam.
Sáng 29/11/2023, tại kỳ họp thứ 6, Quốc Hội khoa XV vừa qua, với 462/463 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (chiếm tỷ lệ 93,52%), Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết 107/2023/QH15 về việc áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu (thuế tối thiểu toàn cầu). Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2024, áp dụng từ năm tài chính 2024.
.png)
a. Cách áp dụng tại Việt Nam
Căn cứ theo Điều 2 Nghị quyết 107/2023/QH15, đối tượng được áp dụng mức thuế tối thiểu toàn cầu bao gồm: Đơn vị hợp thành của tập đoàn đa quốc gia có doanh thu trong báo cáo tài chính hợp nhất của công ty mẹ tối cao ít nhất 02 năm trong 04 năm liền kề trước năm tài chính tương đương 750 triệu euro (EUR) trở lên, trừ các trường hợp: Tổ chức của chính phủ; Tổ chức quốc tế; Tổ chức phi lợi nhuận; Quỹ hưu trí; Quỹ đầu tư là công ty mẹ tối cao; Tổ chức đầu tư bất động sản là công ty mẹ tối cao; Tổ chức có ít nhất 85% giá trị tài sản thuộc trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua các tổ chức quy định từ điểm a đến điểm e khoản này.
Sau một thời gian xem xét, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 107/2023/QH15 quy định rằng Việt Nam sẽ áp dụng theo hai quy tắc:
- Thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung tối thiểu nội địa đạt chuẩn (QDMTT). Điều này có thể được hiểu là một cơ chế nội luật hoá trong đó việc tính toán lợi nhuận thặng dư và thuế tối thiểu được áp dụng tương đương với các quy định tại Trụ cột 2 - Thuế tối thiểu toàn cầu theo hướng dẫn của OECD để giúp các nước nhập khẩu vốn giành quyền thu phần thuế bổ sung tại các quốc gia khác.
- Quy định về tổng hợp thu nhập chịu thuế tối thiểu (“IIR”) được quy định tại Điều 5 Nghị quyết 107/2023/QH15
Nội dung cơ bản của trụ cột 2 - Thuế tối thiểu toàn cầu được áp dụng như sau:
(i) Bảo đảm thu nhập của các công ty đa quốc gia phải chịu mức thuế suất tối thiểu 15%;
(ii) Các công ty đa quốc gia là đối tượng đánh thuế: doanh thu hợp nhất toàn cầu hằng năm từ 750 triệu EUR (khoảng 19.500 tỷ VND) trong ít nhất 02 năm trong giai đoạn 4 năm liền kề trước năm soát xét;
(iii) Cho phép các nước được quyền đánh thuế tối thiểu toàn cầu nội địa (domestic minimum tax - DMT).
b. Thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung tối thiểu nội địa đạt chuẩn (QDMTT)
Căn cứ theo quy định tại Điều 4 Nghị quyết 107/2023/QH15, Nghị quyết quy định rằng các đơn vị hợp thành hoặc tập hợp các đơn vị hợp thành của các tập đoàn đa quốc gia hoạt động sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam phải tuân thủ quy định về Thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung tối thiểu nội địa đạt chuẩn (QDMTT). Nếu thu nhập của họ tại Việt Nam dưới mức thuế suất tối thiểu, số thuế QDMTT được tính dựa trên tỷ lệ thuế bổ sung được điều chỉnh, phụ thuộc vào thuế suất tối thiểu so với thuế suất thực tế tại Việt Nam. Công thức tính QDMTT bao gồm tính toán lợi nhuận thuần sau khi điều chỉnh các khoản chi phí và thu nhập theo quy định về Thuế tối thiểu toàn cầu.
Công thức sinh thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung tối thiểu nội địa đạt chuẩn:
Số thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung tối thiểu nội địa đạt chuẩn = (Tỷ lệ thuế bổ sung x Lợi nhuận tính thuế bổ sung) + Số thuế bổ sung được điều chỉnh cho năm hiện hành (nếu có).
Trong đó:
(1) Tỷ lệ thuế bổ sung được xác định theo công thức sau đây:
Tỷ lệ thuế bổ sung = Thuế suất tối thiểu - Thuế suất thực tế.
(2) Lợi nhuận tính thuế bổ sung được xác định theo công thức sau đây:
Lợi nhuận tính thuế bổ sung = Thu nhập ròng theo Quy định về thuế tối thiểu toàn cầu - Giá trị tài sản hữu hình và tiền lương được giảm trừ theo Quy định về thuế tối thiểu toàn cầu.
Căn cứ vào Điều 6 Nghị quyết 107/2023/QH15 về kê khai, nộp thuế và quản lý thuế thì đối với thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung tối thiểu nội địa đạt chuẩn (QDMTT) doanh nghiệp phải kê khai, nộp thuế chậm nhất là 12 tháng sau ngày kết thúc năm tài chính.
.png)
3. Các nước trên thế giới đối diện với Thuế tối thiểu toàn cầu như thế nào?
Các quốc gia đầu tư - quốc gia nguồn: Hiện nay, hầu hết các nước thuộc Liên minh châu Âu (EU); Thụy Sỹ, Anh, Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore, Indonesia, HongKong, Úc… đã xác nhận sẽ áp dụng quy tắc IRR bắt đầu từ năm 2024 và quy tắc UTPR từ năm 2024 hoặc 2025. Trong đó, Hàn Quốc, Singapore, Nhật Bản… là các nước có số vốn đầu tư nước ngoài lớn vào Việt Nam và là các nước có nhiều doanh nghiệp thuộc đối tượng áp dụng của thuế tối thiểu toàn cầu. Một số quốc gia dự kiến sẽ áp dụng QDMTT như Thụy Sỹ (2024), Đài Loan (2024), Singapore (2025).
Các quốc gia nhận đầu tư: Đối với các quốc gia nhận đầu tư trong khu vực ASEAN có điều kiện tương đồng như Việt Nam (Malaysia, Indonesia, Thái Lan) đều đã có kế hoạch triển khai thực hiện thuế tối thiểu toàn cầu.
Xem thêm: Tiếp tục giảm 2% Thuế VAT tới cuối năm 2024
Thông tin được tổng hợp bởi HTIC
THÔNG TIN LIÊN HỆ
Fanpage: HTIC LAW FIRM
Địa chỉ: 44M Hoàng Quốc Việt, P. Phú Mỹ, Q.7, TP.HCM
Điện thoại: (028) 62 778 226
Phone/zalo: 0968 993 220
Email: contact@hticlaw.vn
Website: hticlaw.vn
#hticlawfirm #thueVAT #thuetoithieu #tuvanphapluat #thuetoithieutoancau
